"آغاز هفته ملی دیابت با شعار شناخت خطرات، اقدام موثر"

همهی ما حتی اگر در اطراف خود بیمار 1ی نداشته باشیم، به طور قطع نام این بیماری را شنیدهایم. برای کسانی که خود یا اطرافیانشان به این بیماری دچار هستند، اطلاع داشتن از نکات پیرامون این مشکل جهت مدیریت این بیماری مزمن کمک کننده است. این دسته از افراد باید همهی رفتارها و پرهیزهای غذایی مخصوص به دیابت را بشناسند و آنها را رعایت کنند. همچین باید به خوبی با روند تشخیص، مانیتور کردن دوز داروها و درمانی این مشکل نیز آشنا شوند. خوشبختانه امروزه درمانهای مناسبی برای کنترل دیابت وجود دارد، اما همگی میدانیم که پیشگیری و تشخیص به موقع همیشه به مراتب بهتر از درمان است. با 1 این بیماری، عوامل و شرایط بروز آن میتوانیم از وقوع آن پیشگیری کنیم. یا در بدترین حالت به درستی با آن مواجه شویم. اهمیت شناخت این بیماری به حدی است که روز 14 نوامبر مصادف با 23 آبان به عنوان روز جهانی دیابت نامگذاری شده است. اما دیابت چیست؟

دیابت یک اختلال در سوخت و ساز (متابولیسم) بدن است که در آن یا انسولین به مقدار کافی در بدن وجود ندارد و یا انسولین موجود قادر نیست تا وظیفه خود را به درستی انجام دهد و در نتیجه به علت وجود مقاومت در برابر آن، قند خون بالا میرود. انسولین هورمونی است که توسط سلولهای “بتا”واقع در پانکراس ترشح میشود و وظیفه اصلی آن کاهش قند خون است. پانکراس نیز یکی از غدد دستگاه گوارش است که در پشت معده قرار دارد بالا بودن قند خون در دراز مدت باعث بروز عوارض در سیستم قلب و عروق، کلیهها، چشم و سلسله اعصاب میگردد.

اهمیت روز جهانی دیابت چیست؟

میدانیم که انتخاب روز جهانی برای هر مقوله به منظور جلب توجه افکار عمومی به آن موضوع صورت میگیرد. مقرر کردن چهاردهم نوامبر به عنوان روز جهانی دیابت نیز به همین دلیل است. در سال 1991 یعنی 32 سال پیش، سازمان بهداشت جهانی با همکاری فدراسیون بینالمللی دیابت تصمیم گرفتند برای جلب توجه عموم به رشد و گسترش روزافزون دیابت، 14 نوامبر را تحت عنوان روز جهانی دیابت نام نهند. سازمان ملل متحد نیز در سال 2006 این روز را در تقویم به صورت رسمی ثبت کرد. بزرگترین کاری که در این روز انجام میشود، ایجاد کمپینهای بزرگ اطلاعرسانی و آگاهیسازی است. فدراسیون بینالمللی دیابت هر سال یک 1 خاص را انتخاب کرده و همهی اطلاعرسانیهای صورت گرفته در این روز، حول و حوش آن شعار خواهد بود.

شعار جهانی که برای این روز درنظر گرفته شده: ” دسترسی به مراقب جهت افراد دیابتی” و شعار 1 ملی دیابت در کشور ” دیابت: شناخت 1 1 1” می باشد.

در کشور ما نیز از سال 1392 به بعد، به همت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، هر ساله هفتهی آخر آبانماه را به عنوان هفتهی ملی دیابت اعلام میکنند. انجمنهای حامی بیماران دیابتی در این برههی زمانی نقش فعال و موثری را ایفا میکنند.

انتخاب این روز (14 نوامبر) به عنوان روز جهانی دیابت، به مناسبت روز تولد دکتر بانتیگ که کاشف انسولین میباشد، صورت گرفته است. اما باید دید که عمده فعالیتهای انجام شده در این روز چه چیزهایی هستند. میتوان سه محور اصلی را برای فعالیتهای انجام شده در این روز بیان کرد که عبارتند از:

• توجه به نیازهای جامعهی دیابتی و فراهم کردن این نیازمندیها
• تاکید بر اجرای برنامههایی در راستای کنترل خطراتی که دیابت میتواند برای جوامع در پی داشته باشد.
• جلب توجه جهانیان به این بیماری و راههایی برای مدیریت کردن این معضل

چه کسانی در معرض ابتلا به دیابت هستند؟

یکی از مهمترین اقداماتی که در روز جهانی دیابت بر اهمیت آن تاکید میشود، انجام آزمایش خون جهت تشخیص دیابت است. در واقع با انجام آزمایشهایی از جمله، قند خون ناشتا، قند خون دوساعته پس از صرف صبحانه و HbA1c، سطح قند خون افراد اندازهگیری میشود. این آزمایشها بسیار راحت بوده و نیاز به اقدام خاصی ندارد؛ بلکه با گرفتن مقدار کمی خون از فرد ناشتا انجام میشود. گرچه توصیه میشود که همهی افراد به صورت دورهای چکاپ انجام دهند، اما انجام این آزمایش برای برخی از گروههای جامعه ضروریتر است. به عنوان مثال میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

• کسانی که یکی از افراد خانوادهی ایشان مبتلا به قند خون بالا یا دیابت هستند.
• از آنجایی که نوع خاصی از دیابت تحت عنوان دیابت بارداری یا دیابت حاملگی جود دارد، لازم است که زنان باردار نیز تحت این آزمایش قرار بگیرند.
• افراد چاق و دارای اضافه وزن

روز جهانی دیابت و غربالگری

همانطور که اشاره کردیم عموماً در روز جهانی دیابت کمپینهایی برپا میشود که علاوه بر اطلاعرسانی در مورد دیابت و خطرات و عوارض آن، به ضرورت انجام آزمایشهای بالینی برای تشخیص این بیماری مزمن نیز تاکید میکنند. همچنین برخی از این کمپینها خود اقدام به انجام آزمایشهای غربالگری دیابت میکنند. پزشکان همواره بر این موضوع اصرار دارند که افراد دارای ریسک دیابت نباید از انجام آزمایشهای مرتب دورهای غافل شوند.