یکی از مهمترین خواص کنجد برای سلامتی انسان، تاثیر آن در کاهش کلسترول بد خون است. محققان دریافته اند که مواد آنتی اکسیدان موجود در کنجد، با پایین آوردن سطح کلسترول بد در پیشگیری از خطر حمله قلبی موثر باشند. فیتواسترول های ترکیباتی هستند که در گیاهان یافت می شوند و ساختمان شیمیایی مشابهی با کلسترول دارند. با دریافت میزان مناسبی از فیتواسترول ها، میزان کلسترول خون کاهش می یابد کاهش می یابد. در گزارش هایی که در مورد میزان فیتواسترول گیاهان ارائه شده است، معلوم می شود که کنجد، از غنی ترین مواد غذایی از نظر فیتواسترول هاست. در هر ۱۰۰ گرم از کنجد ۴۰۰ تا ۴۱۳ میلی گرم فیتواسترول وجود دارد.
از سوی دیگر، دانههای کنجد جزو خوراکیهایی هستند که حاوی بیشترین میزان لیگنانها میباشند. لیگنانها ترکیبات گیاهی هستند که همانند هورمون استروژن عمل میکنند برای همین به آنها لقب فیتواستروژن دادهاند. لیگنانهای موجود در کنجد به خصوص کنجد آسیاب نشده همانند لیگنانهای موجود در دانهی کتان جذب بدن میشوند. «سزامین» یکی از لیگنانهای اصلی کنجد محسوب میشود. لیگنانهای موجود در کنجد برخی از چربیهای خون مانند کلسترول بد (LDL) را کاهش میدهند، به همین دلیل مصرف کنجد برای افرادی که کلسترول خون بالایی دارند خوب است.
محققان به بیماران قلبی، مخصوصاً کسانی که دچار کلسترول بالا و گرفتگی عروق هستند، توصیه میکنند به جای استفاده از کره در وعده صبحانه یا عصرانه، مقداری کنجد خام را آسیاب و از آن برای طعم دادن به لقمه نان و پنیرشان استفاده کنند. البته روغن کنجد هم خواصی مشابه خود کنجد دارد بنابراین بیماران قلبی میتوانند در صورت تمایل از این روغن برای پختوپز یا طعم دادن به سالاد استفاده کنند. برای استفاده از روغن کنجد برای پخت و پز یا سرخ کردن، باید از وجود برچسب «مخصوص سرخ کردن» یا «مخصوص پخت و پز» اطمینان حاصل کنید.
ویتامین B1: ویتامین B1 که تیامین نیز نامیده میشود، در کنجد به میزان فراوانی وجود دارد، وظیفه این ویتامین، تولید انرژی از گلوسیدهای مصرفی می باشد. اگر احساس بیحالی میکنید و انرژی کم میآورید کنجد میل کنید. از این گذشته ویتامین B1 برای مغز نیز مفید است.
ویتامین B2: ویتامین B2 را ریبوفلاوین نیز مینامند و دانه های کنجد منبع فوقالعاده این ویتامین محسوب میشود. این ویتامین نیز مانند ویتامین B11، در تولید انرژی برای همهی سلولها نقش دارد. علاوه بر این، ویتامین B2 به رشد و احیای بافتها، تولید هورمونها و ساخت گلبولهای قرمز کمک میکند.
ویتامین B3: ویتامین B3 یا نیاسین نیز در کنجد وجود دارد. این ویتامین در بیشتر سوخت و سازها به خصوص در تولید انرژی از گلوسیدها، چربیها و پروتئینهای مصرفی نقش فعالی دارد. ویتامین B3 همچنین در فرآیند تشکیل DNA شرکت دارد و به رشد بدن کمک میکند.
ویتامین B6: اگر دنبال منبعی برای تأمین ویتامین B6 بدنتان هستید کنجد را دریابید. ویتامین B6 که پیریدوکسین نامیده میشود در متابولیسم یا سوخت و ساز پروتئینها و اسیدهای چرب شرکت دارد. این ویتامین همچنین به ساخت گلبولهای قرمز کمک میکند و باعث میشود که اکسیژن بیشتری حمل کنند. ویتامین B6 همچنین کمک میکند که گلیکوژن به گلوسید تبدیل شود و به عملکرد خوب سیستم ایمنی کمک میکند. در نهایت باید بگوییم این ویتامین در ساخت برخی از ترکیبات سلولهای عصبی و تنظیم دریافت کننده های هورمونی نقش دارد.
ویتامین B9: دانه های ریز کنجد منبع فوقالعاده فولات محسوب میشوند. فولات یا همان ویتامین B9 در ساخت همه سلولهای بدن به ویژه گلبولهای قرمز شرکت دارد. این ویتامین نقش فعالی در بهبود عملکرد سیستم عصبی و همچنین در التیام زخمها و جراحات دارد.
کنجد سبوس دار سرشار از آهن است. هر یک از سلولهای بدن ما حاوی آهن میباشد. وجود این مادهی معدنی برای حمل اکسیژن مورد نیاز سلولها و برای ساخت گلبولهای قرمز خون لازم و ضروری است. باید بدانید آهن همچنین در ساخت سلولهای جدید، هورمونها و ناقلهای عصبی نقش دارد. این دانهها برای گیاهخواران که از گوشت استفاده نمیکنند منبع خوبی برای جذب این مادهی معدنی محسوب میشود. البته باید توجه داشته باشید که آهن موجود در گیاهان به اندازهی آهن موجود در مواد غذایی حیوانی جذب بدن نمیشود. برای اینکه آهن منابع گیاهی بیشتر جذب بدنتان شود آن را همراه با یک مادهی غذایی حاوی ویتامین C میل کنید.
دانههای ریز کنجد سبوس دار منبع فوقالعادهی منیزیم محسوب میشوند. منیزیم در سلامت استخوانها، ساخت پروتئین، عکسالعمل آنزیمها، انقباض عضلات، سلامت دندانها و عملکرد سیستم ایمنی بدن نقش فعالی دارد. از این گذشته این مادهی معدنی مفید در متابولیسم یا همان سوخت و ساز انرژی و همچنین انتقال واکنشهای عصبی شرکت دارد. برای حفظ سلامت هر کدام از این اعضای مهم بدن حتماً سعی کنید کنجد را در برنامهی غذایی روزانهتان بگنجانید.
شما میتوانید به روشهای مختلف از کنجد استفاده کنید و از خواص بیشمار آن بهره ببرید، حتی میتوانید روی بادمجان سرخ شده کنجد بپاشید. هم جلوهی زیبایی پیدا میکند و هم این که شما از خواص آن بهرهمند میشوید. همچنین از آنجایی که کنجد منبع سرشار از منیزیم بوده و به همین دلیل نیز مانع از اسپاسم رگهای خونی شده، از بروز سردرد و حملات میگرنی پیشگیری میکند.
۶۰ گرم کنجد با پوست (پوست نکنده) خام، حاوی ۴.۳ گرم فیبر و ۶۰ گرم کنجد با پوست بو داده، دارای ۵.۳ گرم فیبر می باشد. و می توان گفت که کنجد یک منبع فوق العاده از فیبر محسوب می گردد. در خصوص نقش فیبر در بدن و خواص غذاهای دارای فیبر باید خاطر نشان نمود که این مواد غذایی خطر ابتلا به سرطان کولون (یا سرطان روده بزرگ) و سرطان پوست را کاهش داده، اشتها را کنترل نموده و حس سیری طولانی مدتی در انسان ایجاد می کنند. ذکر این نکته نیز لازم است که دو نوع فیبر وجود دارد: فیبرهای محلول در آب و فیبرهای غیر محلول در آب. هر دوی این فیبرها برای بدن مفید هستند و کنجد حاوی این دو فیبر می باشد.
توجه داشته باشید که فیبرهای غیر محلول می توانند با افزایش حجم مدفوع جلوی یبوست را بگیرد. فیبرهای محلول در آب نیز به پیشگیری از ابتلا به بیماری های قلبی عروقی کمک زیادی می کنند. از این گذشته وجود این فیبرها در بدن باعث کنترل بیماری دیابت نوع دو می شود. به خاطر اینکه سرعت هضم و جذب قندهای موجود در مواد غذایی را کاهش می دهند. متخصصان توصیه می کنند که زنان بین ۱۰ تا ۵۰ ساله روزانه ۲۸ گرم و مردان در همین گروه سنی روزانه ۳۸ گرم فیبر دریافت کنند.
خواص کنجد – کنجد منبع فیبر محلول و فیبر نامحلول
آنتیاکسیدانها ترکیباتی هستند که سلولهای ما را در برابر آسیبهای رادیکالهای آزاد محافظت میکنند. رادیکالهای آزاد مولکولهای بسیار موذی هستند که بدن ما را در معرض بیماریهای قلبی عروقی، برخی از سرطانها و بیماریهای دیگر مربوط به پیری قرار میدهند. اگر میخواهید خودتان را از این بیماریها و پیری دور نگه دارید بهتر است از مواد غذایی سرشار از آنتیاکسیدانها غافل نشوید. کنجد هم یکی از این مواد غذایی مفید است. به غذاهایتان از این دانههای ریز اضافه کنید. یک مشت از این دانههای بو داده میل کنید تا بدنتان قویتر و جوان تر شود.
کنجد حاوی ترکیبات آنتی اکسیدانی به نام توکوفرولها میباشد که سازندهی ویتامین E هستند. نتایج پژوهشها نشان میدهد اگر روزانه کنجد را چه به صورت دانه ( ۱۱ گرم)، روغن ( ۲۲.۵ گرم) یا پودر (۵۰ گرم) به غذاهایتان اضافه کنید میزان آنتیاکسیدانهای خونتان را بالا میبرد. زمانی که به اندازهی کافی از این آنتیاکسیدانها جذب کنید بدنتان را در برابر سرطان و بیماریهای قلبی عروقی ایمن کردهاید. توجه داشته باشید جذب ویتامین E بالا پوستتان را در وضعیت بهتری نگه میدارد یعنی آکنه و مشکلات پوستی را از شما دور میکند.
همچنین دانهی سبوس دار کنجد یک منبع فوقالعادهی مس میباشد. مس در بدن آنزیمهای زیادی تولید میکند که برای ساخت هموگلوبینها و کلاژن لازم است. کلاژن پروتئینی است که در ساخت و احیای بافتها شرکت دارد. آنزیمهای متعدد موجود در مس به بدن کمک میکنند تا با رادیکالهای آزاد مقابله کند.
موسسه فرهنگی اطلاع رسانی تبیان
برچسب:
نویسنده: آرشان زارعیپور