نارسایی قلبی

با بهبود روش های تشخیصی و درمانی مناسب، بیماران حتی افرادی که دچار نارسایی قبلی شدید هستند طول عمر بیشتری پیدا می کنند و دیرتر وارد مراحل پیشرفته بیماری می شوند، اما همچنان نارسایی قلبی به مشکل اولیه در سالمندان تبدیل شده و حداقل 20 درصد موارد بستری های بیمارستانی افراد بالای 65 سال به علت نارسایی قلبی است.

نارسایی قلبی در سالمندان به صورت های مختلفی دیده می شود. عده ای از بیماران از قبل به دلایل ژنتیکی و مادرزادی دچار اختلال در عملکرد قلبی شده اند یا به صورت شایع تر در اثر عوامل خطر بیماری قلبی مانند مصرف سیگار، ابتلا به دیابت، افزایش چربی خون، فشار خون بالا و... به بیماری عروق قلبی شامل انفارکتوس حاد قلبی مبتلا می شوند. با روش های تشخیصی جدید و درمان این قبیل بیماری ها و افزایش طول عمر بیماران، چنین بیمارانی بیشتر از قبل وارد دوران سالمندی می شوند.

در حالت دیگر، بدون وجود شرایط ذکرشده، یعنی بدون سابقه قبلی نارسایی قلبی و بر اثر تغییرات گسترده ای که بر اثر افزایش سن در تمام بدن از جمله قلب ایجاد می شود که جزیی از فرآیند پیری هم محسوب می شود، اختلالاتی در انبساط عضله قلب ایجاد می شود که علت اصلی ایجاد نارسایی قلبی در سالمندی است.

در واقع، عده ای از سالمندان قبل از ورود به مرحله سالمندی به یکی از بیماری های قلبی مبتلا بوده اند و در عده ای دیگر نارسایی در همین دوران سالمندی ایجاد شده است. بروز نارسایی قلبی حاد در سالمندان معمولا یا بیماری هایی مانند کم خونی، فشار خون بالا، آریتمی ها و بیماری های عروق مغزی (سکته مغزی) همراه است. این بیماران به علت مراقبت های تخصصی تر باید مدتی در بیمارستان بستری شوند.

افرادی که دچار نارسایی قلبی می شوند علائمی دارند که هشداردهنده است و خودشان یا اطرافیان به محض دیدن آن باید اقدام کنند. این چند علامت بسیار مهم هستند:

•اولین علامت نارسایی قلبی، اختلال در فعالیت بیمار است. بیمار در انجام امور روزمره خود مانند راه رفتن عادی، کار کردن و... مشکل پیدا می کند.

•خستگی یکی دیگر از علائم نارسایی قلبی است زیرا بیماری ها و شرایط دیگری در سالمندان مانند سن بالا، مشکلات ریوی، اختلال در فعالیت به دلیل آرتروز زانو یا لگن و سایر مشکلات ارتوپدی، کاهش غیرارادی فعالیت سالمند برای جلوگیری از علائم و اختلال در حافظه نیز می توانند باعث بروز خستگی در او شوند.

•تنگی نفس، سرفه های شبانه یا تنگی نفس های حمله ای شبانه بیانگر وجود نارسایی قلبی هستند.

• ورم یا ادم اندام تحتانی نیز در نارسایی قلبی دیده می شود.

کمتر از نیمی از سالمندانی که پس از انجام اکوکاردیوگرافی، برایشان نارسایی قلبی متوسط تا شدید تشخیص داده می شود، متوجه بیماری خود نبوده اند.

اگر دچار نارسایی قلبی هستید

تحت نظر متخصص نارسایی قلبی باشید. با نظارت پزشک لازم است برخی آزمایش ها را به صورت سالیانه و برخی را نیز براساس مورد حتی به صورت هفتگی انجام دهید. توصیه می شود همه افراد بعد از 40 سالگی آزمایش های خون معمول را انجام دهند.

بیمارانی که دچار آریتمی (اختلال در ریتم ضربان قلب) هستند، با شکایت تپش قلب یا احساس ضربان نابجا یا احساس ریزش قلب به پزشک مراجعه می کنند. البته بعضی بیماران هم با وجود آریتمی، آن را احساس نمی کنند. آریتمی ها معمولا با نوار قلبی تشخیص داده می شوند.در صورت بروز چنین علائمی حتما به متخصص قلب و عروق مراجعه کنید و مشکل خود را با او در میان بگذارید. آریتمی نیز باعث تشدید نارسایی قلبی می شود.

فشار خونتان را کنترل کنید

اگر فشار خون فرد در میانسالی 140.90 میلی متر جیوه باشد، بالا محسوب می شود ولی هدف از درمان فشار خون در سالمندان رسیدن به فشار خون 150.90 میلیمتر جیوه است. پس سالمندان باید دقت کنند فشار خونشان از این عدد بالاتر نرود. مهم ترین علت افزایش شدید فشار خون مصرف نکردن درست دارو یا رعایت نکردن رژیم غذایی کم نمک است. پس داروهایتان را به موقع مصرف و رژیم غذایی کم نمک را رعایت کنید.

مصرف مایعات را محدود کنید

مصرف مایعات باید در بیمارانی که نارسایی قلبی دارند، محدود شود. بعضی از بیماران نباید بیش تر از 2 لیتر در 24 ساعت مایعات مصرف کنند. این مقدار برحسب شدت بیماری و توسط پزشک معالج تعیین می شود. مایعات باعث افزایش حجم خون و افزایش کارکرد قلبی می شود. قلب در این حالت نیاز به پمپاژ بیشتری دارد و قلب نارسا قادر به این کار نیست.

فعالیت کافی داشته باشید

بیماران حتما باید به طور روزانه فعالیت منظمی داشته باشند، حتی در نارسایی های قلبی شدید بعد از اینکه وضعیت بیمار بهتر شد باید تحت نظر پزشک معالج فعالیت های خود را از سر بگیرد.